Quản trị tài nguyên di sản: Điểm giao thoa độc đáo giữa truyền thống và hiện đại

Quản trị tài nguyên di sản là một trong những chương trình đào tạo cử nhân hot nhất tại Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội. Ngành học là điểm giao thoa cần thiết giữa văn hoá truyền thống và hiện đại, là chương trình tiêu biểu thể hiện trọn vẹn định hướng đào tạo liên ngành của VNU – SIS. Cùng tìm hiểu về ngành học độc đáo này nhé. 

Ngành quản trị tài nguyên di sản là gì?

Ngành quản trị tài nguyên di sản của Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội là một trong những chương trình đào tạo tiên tiến và uy tín hàng đầu tại Việt Nam. Chương trình được thiết kế nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức chuyên sâu và kỹ năng thực tiễn, đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững và bảo tồn di sản văn hóa của quốc gia.

Việc quản trị tài nguyên di sản luôn có sự tham gia của toàn bộ các khối ngành Xã hội Nhân văn, Tự nhiên, Môi trường, Khoa học Quản lý, Kinh tế, Pháp luật, Khoa học Chính trị… Trên thực tế, ngành quản trị tài nguyên di sản không hề “hàn lâm”, “truyền thống” như mọi người thường lầm tưởng. Trong nhịp thở của tri thức hiện đại, sự năng động, liên tục cập nhật, đơn cử như công nghệ và chuyển đổi số vẫn đang là mảnh ghép quan trọng trong mọi ngành nghề, lĩnh vực và từng bước được ứng dụng mạnh mẽ trong Di sản học. Việc sử dụng linh hoạt các công cụ và kỹ năng, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại đã thể hiện rõ tính chất liên ngành của Di sản học, với mục đích cuối cùng là biến di sản trở thành nguồn lực cho tăng trưởng bền vững và toàn diện trong nhiều chiến lược tăng trưởng quốc gia và quốc tế.

Các điểm nổi bật của chương trình đào tạo cử nhân Quản trị tài nguyên di sản

1. Chương trình đào tạo liên ngành

Một trong những điểm nổi bật của chương trình đào tạo cử nhân Quản trị tài nguyên di sản là sự liên ngành, kết hợp giữa các lĩnh vực khoa học, nghệ thuật và quản trị. Sinh viên sẽ được học các môn học đa dạng và thú vị, từ lịch sử văn hóa, nghệ thuật, loại hình di sản, sự kiện văn hóa nghệ thuật đến khối kiến thức của lĩnh vực kinh doanh, kinh tế, luật, du lịch, ứng dụng công nghệ, tư duy thiết kế, tư duy sáng tạo… Đặc biệt là các môn học liên quan đến truyền thông, marketing, công nghệ số… nhằm hoàn thiện tri thức, kỹ năng cần thiết cho mỗi cử nhân quản trị tài nguyên di sản.

Chương trình Quản trị tài nguyên di sản ở Việt Nam sẽ tập trung vào các từ khóa sau: “quản trị” với việc thực hiện các bước: nhận diện, nghiên cứu, sưu tầm, quản lý, phát huy; “tài nguyên” với việc coi di sản như một nguồn vốn trong phát triển bền vững đất nước. Cách tiếp cận liên ngành một mặt, bao quát được các loại hình di sản của Việt Nam, mặt khác, khai thác các khía cạnh của từng di sản, sử dụng nhiều phương pháp đánh giá, cung cấp một thông tin đa chiều và cập nhật phục vụ tốt việc quản trị (sưu tầm, hệ thống hóa, trưng bày, phát huy, quản lý) nguồn tài nguyên này. Điều này giúp sinh viên có cái nhìn toàn diện và sâu sắc về quản trị tài nguyên di sản.

2. Đội ngũ giảng viên chất lượng cao

Đội ngũ giảng viên, nghiên cứu của chương trình đào tạo cử nhân quản trị tài nguyên di sản bao gồm các giáo sư, tiến sĩ, chuyên gia hàng đầu trong các lĩnh vực liên quan, đến từ các đơn vị trong và ngoài Đại học Quốc gia Hà Nội, có thể kể đến như Cục Di sản văn hóa, Hội Khảo cổ học Việt Nam; Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia Việt Nam; Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam; Bảo tàng Lịch sử Việt Nam; Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia thuộc Bộ Văn hóa… Họ không chỉ có kiến thức sâu rộng mà còn có nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong nghiên cứu và quản lý di sản. Sự hướng dẫn tận tình và chuyên nghiệp từ các thầy cô sẽ giúp sinh viên cởi mở trong học tập, nắm vững kiến thức và phát triển kỹ năng cần thiết.

3. Phương pháp giảng dạy hiện đại 

Chương trình đào tạo cử nhân Quản trị tài nguyên di sản áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, khuyến khích sự tương tác và sáng tạo của sinh viên. Các buổi thảo luận, cuộc thi, làm việc nhóm, dự án thực tế và thực tập tại các cơ quan, tổ chức văn hóa là những phần không thể thiếu trong quá trình học tập. Nhờ đó, sinh viên không chỉ tiếp thu và làm chủ kiến thức chuyên ngành mà còn phát triển kỹ năng mềm như làm việc nhóm, giao tiếp và quản lý thời gian… Đặc biệt, những buổi thực tế ngoại khóa tại các khu di tích, làng nghề, khu bảo tồn… luôn được sinh viên cực kỳ yêu thích và mong đợi, chính là cách dễ dàng nhất để chuyển hoá trực tiếp tri thức trên trang sách thành hành trang quan trọng trên chặng đường tương lai. 

Hàm lượng thực hành, thực tập, thực tế về di sản sẽ là một trong những điểm nhấn quan trọng với 01 học kỳ dành cho thực tập tại các cơ quan, doanh nghiệp liên quan đến di sản, nhằm tăng cường khả năng tác nghiệp và ứng xử với di sản tại hiện trường.

Hiện tại, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật đã ký kết hợp tác với 05 đơn vị hoạt động về di sản, đó là: Bảo tàng Dân tộc học – Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Bảo tàng Nhân học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện Nghiên cứu Hán Nôm – Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam, Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam. Bên cạnh đó, Nhà trường còn hợp tác với các đối tác doanh nghiệp thực hành di sản về số hóa di sản, nghề thủ công, công nghệ ứng dụng di sản… Đây đều là những đơn vị uy tín, là sự cam kết trong đào tạo đảm bảo sinh viên được trực tiếp tham gia vào môi trường làm việc chuyên nghiệp ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Cơ hội nghề nghiệp rộng mở của ngành quản trị tài nguyên di sản

Sinh viên tốt nghiệp từ chương trình đào tạo Quản trị tài nguyên di sản có thể làm việc ở cả khối nhà nước, khối tư nhân và khối phi chính phủ, cụ thể tại một số cơ quan, đơn vị, tổ chức như: 

– Các cơ quan quản lý di sản: Văn phòng chính phủ, Bộ văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; các chuyên viên thuộc Ủy ban nhân dân các cấp; Bộ Ngoại giao, Ủy ban Văn hóa đối ngoại; các đơn vị, cơ quan có chức năng hoạch định, tham mưu, tư vấn chính sách trong khối nhà nước và tư nhân. 

– Khối các cơ quan thực hành liên quan đến di sản: bảo tàng, thư viện; Các Ban quản lý di tích và danh thắng các cấp; Các vườn quốc gia; Các doanh nghiệp liên quan đến di sản. 

– Các doanh nghiệp, đơn vị dịch vụ của công nghiệp di sản trong khối nhà nước và tư nhân.

– Các cơ quan nghiên cứu và đào tạo về di sản: giảng dạy, nghiên cứu về di sản. 

– Các cơ quan thông tấn, báo chí và truyền thông và các tổ chức phi chính phủ. 

– Các tổ chức xã hội, tổ chức cộng đồng thực hành di sản từ thấp đến cao, các tổ chức quốc tế liên quan đến di sản. 

(Hình ảnh việc làm ngành di sản – nguồn internet hoặc kho ảnh)

Với khả năng làm việc tại các cơ quan, tổ chức như trên, một số nhóm nghề nghiệp theo chuyên môn bao gồm tham gia nghiên cứu; tham gia quản lý di sản, tác nghiệp trực tiếp về di sản (bảo tồn, bảo tàng, lập hồ sơ,…); phát huy giá trị di sản, tư vấn về di sản. Cụ thể: 

– Chuyên viên bảo tàng, bảo tồn, trùng tu; 

– Cán bộ quản lý văn hóa, quản lý khu di tích, khu bảo tàng, khu bảo tồn; 

– Cán bộ nghiên cứu đánh giá tác động môi trường, lượng giá kinh tế di sản; 

– Chuyên viên quảng bá di sản, tổ chức sự kiện, du lịch di sản cho các doanh nghiệp làm về di sản, du lịch; 

– Cán bộ nghiên cứu, cán bộ làm các dự án phát triển về di sản, văn hóa, du lịch trong các cơ quan nhà nước, tổ chức phi chính phủ hoặc các doanh nghiệp. 

– Khởi nghiệp liên quan đến di sản.

Có thể khẳng định chương trình đào tạo cử nhân Quản trị tài nguyên di sản của Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội, là lựa chọn lý tưởng cho những ai đam mê và mong muốn đóng góp vào việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa. Với chương trình đào tạo liên ngành, đội ngũ giảng viên chất lượng, phương pháp giảng dạy hiện đại và cơ hội nghề nghiệp rộng mở, sinh viên tốt nghiệp từ chương trình không chỉ giỏi thuần túy về mặt học thuật hay nghiên cứu chuyên môn, mà còn có tư duy kinh tế, khả năng khởi nghiệp để từ đó, tạo ra những giá trị gia tăng cho di sản, góp phần phát huy giá trị di sản theo hướng bền vững, cũng như thúc đẩy các ngành công nghiệp sáng tạo và nền kinh tế văn hóa của quốc gia.